محمد على شاه آبادى
63
شذرات المعارف ( فارسى )
مدرسين و محصلين و مبلغين و غيرهم ، مرتزق از آن بوده باشند ، با ملاحظه الاهم فالاهم . « 1 » ( ناحيه مقدسه اسلام )
--> ( 1 ) . از آنجا كه تشكيل هر گروه و جمعيتى براساس هدفى صورت مىگيرد كه بر دو ركن اساسى استوار است و نخستين ركن آن افراد جمعيت است كه با پذيرش اساسنامه آن بهعنوان عضو شركت مىكنند ، ولى آنچه مسلم است پس از آنكه گروه ، جمعيت ، حزب يا هر عنوان ديگرى شكل گرفت ، هدف اصلى با تشكيل آنان حاصل نخواهد شد ؛ زيرا اين نخستين گام براى رسيدن به هدف مشتركى است كه افراد به خاطر آن گرد هم آمدهاند . بنابراين براى حركت به سوى هدف اصلى نيازمند نيروى مادى خواهد بود كه بتواند هزينههاى آن را تأمين كند و با توجه به اينكه مقصود از تشكيل اين جمعيت ، گسترش معارف اسلامى و هدايت تودههاى اجتماع است ، لازم است بودجه مصارف تبليغى آن به شكلى تهيه و تأمين گردد و چون اسلام اين ركن اساسى را با برآورد همه جانبه در نظر داشته و طرح تشكيل بيت المال را براى جامعه اسلامى پيشنهاد كرده و آن را با قانون زكات و خمس كه از درآمدهاى جامعه است پايهگذارى كرده ، ملاحظه مىشود كه معظم له به تشكيل بيت المال اشاره فرموده تا از جمعآورى زكات و خمس - كه شرح كامل آنها در رسالههاى عملى و كتابهاى فقهى آمده است - توان مالى حركت تأمين شود ؛ همچنين براى آنكه اموال عمومى بىجهت مصرف نشود و مورد اختلاس و سوءاستفاده قرار نگيرد ، پيشنهاد مىكنند كه طبق اصول و قواعدى تنظيم شود تا از دستبرد سوءاستفاده مصون ماند و در مصرف آن رعايت اهم و مهم مورد توجه قرار گيرد و نيازمندىهاى هر دسته متناسب با موقعيت آنان برآورده تا در نهايت بازدهى اساسى از مصرف آن حاصل شود ؛ چنانكه در مرتبه نخست ، مدرسان و مربيان دانشگاه اسلامى و دانشجويان آن و بالاخره مبلغان و خدمتگزاران در نظر گرفته شوند ؛ زيرا اين افراد شريف در نشر معارف اسلامى و تربيت انسانهاى مسلمان ، و هدايت گمراهان نقش عمده را برعهده دارند . هرچند توضيح در اينباره ، توضيح واضحات است ، ناگزير بايد بهطور اجمال شرحى از نظر گذراند . همه مىدانند كه استادان و دانشمندان هنگامى كه به تدريس و تربيت دانشجويان مشغولند ، فرصتى براى كسب درآمد ندارند ؛ همچنين دانشجويان در زمان تحصيل چنين زمينهاى ندارند كه هم به تحصيل بپردازند و هم براى تأمين زندگى تلاش كنند ؛ بنابراين هزينه زندگى اين دو دسته برعهده بيت المال خواهد بود . مبلغان ( واعظان و گويندگان دينى ) نيز كه در اين ايام درآمد آنان از راه بيت المال تأمين نمىشود ، ولى بهگونهاى در تربيت مردم